'Like' de facebookpagina 'Energie In Balans' en leer wekelijks nuttige EEM Tips

De krachten van de 5 Elementen of de 5 Ritmes

Heel de kennis van de Traditionele Chinese Geneeskunde is gebaseerd op de beweging van de energie in de natuur. Het is een oneindig proces van beginnen naar eindigen en weer opnieuw beginnen. Het is een proces dat nodig is om de balans in de natuur te houden. Ontstaan, groei, bloei, verval en afsterven en daarna weer een nieuw begin. Steeds worden de vijf ritmes doorlopen, ook in ons lichaam. Dit betekent dat de onderlinge verbanden in de natuur ook in ons lichaam zijn terug te vinden. Dit proces verklaard men via de 5 elementen leer en is gebaseerd op de 4 seizoenen en de cyclussen van de natuur. Deze energie-indeling bestaat uit de elementen van hout(lente), vuur(zomer), aarde(nazomer),metaal(herfst) en water(winter). Elk van deze elementen staat voor het stromen van energie, elk seizoen legt de basis voor het volgend seizoen en samen vormen ze een perfecte kringloop. Er zijn vijf elementen, maar er zijn maar 4 seizoenen. De derde maand heeft altijd het element van de 'aarde' in zich. 'Aarde' element verbindt de seizoenen met elkaar en is een stabiele transformerende energie. Het aarde ritme is op zijn sterkst in de nazomer. Belangrijk is ook te begrijpen dat elk element de energie van een bepaald orgaansysteem in ons lichaam beheert of ondersteund. En elk van deze orgaansystemen wordt door onzichtbare banen van energie voorzien en zijn allemaal verbonden met elkaar. Deze energiebanen noemt men meridianen.

"Wil men het menselijk lichaam in balans brengen dan moet men de wetten van de vier jaargetijden en van de vijf elementen als richtlijn aanhouden" (Nei Tsjjing)

Door iets meer te begrijpen van de 5 elementen leer zal je ook beter verstaan waarom we in de winter meer ontspanning en rust behoeven om onze batterijen, de nieren op te laden, waarom we in de lente ons lichaam best detoxen om zodoende de leverenergie te versterken, waarom een verstoring in het vuur of zomerelement aanleiding kan geven tot hartklachten, opvliegers of slaapproblemen. Waarom aangepaste voeding zo belangrijk is om onze aarde energie te ondersteunen en waarom ongeaard zijn je makkelijk uit balans brengt letterlijk en figuurlijk dan. En ook waarom het ritme van de herfst (metaal), het laatste element in de cyclus in relatie staat met de energieën van de dikke darm en de longen, die alles te maken hebben met het aspect van fysiek, mentaal en emotioneel loslaten.

Elk element kun je zien als een seizoen of als krachten of als een ritme. De vijf elementen kunnen elkaar versterken, verzwakken, controleren of onder controle staan van elkaar. En wanneer het evenwicht  verstoord is en de verhoudingen niet meer kloppen, zoals bij een afwezigheid of een teveel aanwezig element, dan kan de overgang moeilijk lopen wat dan aanleiding kan geven tot klachten. Maar laat me je eerst wat meer uitleg geven over elk element of ritme.

Water element / Winter

Water element of het seizoen van de Winter vertegenwoordigt de staat van rust in de natuur. De periode waar de natuur herstelt en opnieuw levenskracht opdoet voor het volgende seizoen. Net zoals in de natuur het leven zich dan concentreert diep onder de grond zo is het voor de mens een periode van naar binnen keren en onszelf ontmoeten. Terugkeren naar de kern, rusten en nieuwe energie opdoen. Water staat voor het einde van een cyclus en tegelijkertijd ook voor een nieuw begin. De organen die bij het water element horen zijn nieren en blaas. Volgens de chinezen zijn de nieren het reservoir van onze levensenergie, net zoals een accu geven ze energie aan vele processen in ons lichaam. De blaas is het orgaan van zelfverkenning en de weg naar binnen. Een evenwichtig waterelement heeft een enorme wilskracht, doorzettings- en aanpassingsvermogen. Net zoals een waterstroom het vermogen heeft om flexibel te bewegen ondanks de hindernissen maar uiteindelijk toch steeds de zee bereikt. "Go with the flow." zoals ze zeggen. Het is ook niet vreemd dat de emotie van angst bij het water element hoort. De verwoestende kracht van het water kan ook zorgen voor ontzag en vrees. Denk maar een het spreekwoord 'In je broek doen van angst'.

Het Winter ritme staat ook in relatie met de oren, de botten, het beenmerg, de hersenen. De kleur van de winter is zwart-blauw, de smaak is zout. Omdat nier- en blaasenergie zo gevoelig zijn voor koude is het belangrijk om vooral je voeten, knieën en rug goed warm te houden tijdens de winterperiode. Hopelijk begrijp je nu beter waarom je in de winter je lichaam moet verwennen met rust, warme drankjes en warme baden of sauna, meer stiltemomenten inlassen en je energie sparen zodat je opgeladen bent voor het komende seizoen: De Lente.

Hout element / Lente

De Lente is het seizoen van het voorjaar. Dus in de periode van zuivering zal dit element dan extra ondersteuning nodig hebben. De lente is het seizoen van het element hout. Alles groeit vanuit de aarde met een felle opwaartse kracht naar omhoog. De lentezon brengt met een opwaartse kracht de sapstroom op gang. De opgestegen energie (Yang energie) wordt gebruikt. Water transporteert de bouwstoffen vanuit de aarde in de planten omhoog. Het hout ritme heeft als belangrijkste functie om alle energie goed te laten stromen en als er blokkades ontstaan dan ruimt 'hout' ze op. Hout regeert over de organen van lever en galblaas. Als grootste orgaan voert de lever meer dan 700 functies uit. Het reinigt en ontgift het bloed en reguleert bloedvolume en bloedkwaliteit. Hout regeert ook over pezen en bewegen. Houtenergie is heel sterk en gecontroleerd. Hout regelt ook de energie van de ogen. Het orgaan van de lever maakt ook gal aan en zijn partnerorgaan, de galblaas zorgt voor de opslag en uitscheiding ervan. Gal breekt vetten af zodat ze gemakkelijker via de darm in het lichaam kunnen worden opgenomen. De kleur van het houtelement is groen, de smaak zuur. Houtenergie gaat met volle kracht richting haar doel. Wanneer iets in de weg zit geeft dit juist power en daadkracht. Wanneer hout echter in zijn groei wordt belemmerd, komt er spanning op te staan welk zich op emotioneel aspect uit in irritatie, woede of frustratie. Denk maar aan het spreekwoord: 'Er ligt iets op mijn lever' of 'je gal spuwen'

Vuur element / zomer

In de zomer is het element van vuur op zijn sterkst. De meest yange periode in de cyclus van de 4 seizoenen. Alles staat in bloei. De zon staat maximaal hoog en we bereiken de hoogste temperaturen. De natuur exposeert haar weelde in vol ornaat en laat zien waartoe ze in staat is. Dit gaat gepaard met een gevoel van uitbundigheid en genieten. Vreugde is dan ook de positieve emotie die hoort bij het vuurelement. Vuur energie is een onmisbare stap in de aanmaak van energie en heeft tevens ook de kracht om alle energie optimaal rond te pompen. Niet voor niets is het hartorgaan één van de organen van het vuur element.

Anders dan in de andere elementen heeft het vuurelement geen 2 maar 4 orgaansystemen: Hart, dunne darm, hartbeschermer of Pericard en de drievoudige verwarmer. Drievoudige verwarmer beheert voornamelijk het autonoom zenuwstelsel die alle automatische processen in het lichaam stuurt. In TCG heeft dunne darm de taak het zuivere van het onzuivere te scheiden. De hartbeschermer is de energie die het hart beschermd. Daarom ook de benaming. Pericard is de anatomische naam van het fysieke hartzakje rondom het hart. In de traditionele Chinese geneeskunde vergelijken ze het hart met de componist van een orkest die alle energie en alle ritmes orchestreert. En dit doet het hart samen met de zielsenergie (Shen) die volgens de chinezen ook in het hart schuilt.

De energie van vuur geeft iemand enthousiasme en levenslust. Iemand met een gezonde vuurenergie kan je met volgende typeringen herkennen: actief, doen, bezig zijn, uiten, goede spraak en communicatie, opwinding, kracht, warmte, verliefdheid, plezier, een beetje rommelig en soms wat onrustig. Als het vuurelement uit balans is kan de energiepomp gaan haperen en kunnen er allerlei klachten ontstaan. Burn-out, slapeloosheid, circulatieproblemen, te veel of te weinig hitte in het lichaam, nervositeit, concentratiestoornissen….. De kleur van het vuurelement is rood, de smaak bitter en het zintuiglijk orgaan, de tong. De energie van vuur is dus onmisbaar om blijvend meer energie te krijgen en te behouden. Daarom kort enkele tips om de vuurenergie in je leven te verbeteren. Beweging en circulatieoefeningen, voldoende slaap en enkele uren voor het slapengaan de avond rustig afronden, voldoende zonlicht, koffie, roken en alcohol vermijden daar deze de energie van vuur overactiveert, blij zijn, genieten, lachen en hou de druk van de ketel !

Metaal element / Herfst

De energie van metaal is de energie die regeert in de herfst. Na de zomer worden de dagen korter, kouder en donkerder en het is tijd om weer meer te rusten en naar binnen te keren. De natuur is over zijn groeipiek en alles wat rijp is kan worden geoogst. Het is de tijd om reserves te verzamelen voor de winter. De energie trekt zich terug naar binnen en beneden. De blaadjes vallen van de bomen en dienen als grondstoffen voor een nieuwe cyclus. Het is de periode van afsterven, loslaten en opruimen. Logisch dat de organen die bij het metaalelement behoren de longen en de dikke darm zijn. Ze hebben ook te taak om te zuiveren en af te voeren. Longen zuiveren de lucht zodat zuurstof wordt opgenomen en omgezet wordt tot energie of chi. Dikke darm zorgt voor het onttrekken van het laatste vocht en mineralen uit het voedsel om vervolgens de onverteerbare resten af te voeren. Het weefsel dat tot dit element behoort is de huid. In TCG zegt men dat de longen de huid controleren. De huid is dan ook het tweede belangrijkste ademhalingsorgaan en kan net als de longen ademen en uitscheiden. Een mooie zuivere huid geeft trouwens aan dat het goed gaat met de energie van de longen en de dikke darm. Metaal heeft ook alles te maken met de neus en de reuk. Snotteren en verkoudheden gaan dan ook altijd gepaard met een onbalans in de longenergie. Begrijpelijk dat de energie van metaal die alles te maken heeft met 'loslaten' de emotie van verdriet en melancholie in zich draagt. Verdriet hoort er te zijn. Een verdrietige situatie moet gevoeld en verwerkt worden. Maar indien het verdriet buiten proportie te lang of te hevig blijft is er sprake van onbalans in het metaalelement. De kleur van het ritme van de herfst is wit of metaalkleur, de smaak is scherp. Iemand met een evenwichtige metaalenergie heeft het vermogen afscheid te nemen van wat niet langer nodig is. Hij kan accepteren dat er een fase voorbij is en zich openstellen voor nieuwe dingen in het leven. Om metaalenergie goed te laten stromen is het belangrijk dat je starheid loslaat, openstelt voor nieuwe ideeën leert uit je comfortzone te stappen. Volgens de chinezen komt 40% van onze energie van het metaalelement dus zeker de moeite waard om met volgende tips aan de slag te gaan.

  • Ga bewust en goed ademen. Doe regelmatig ademhalingsoefeningen
  • Verzorg en vertroetel je huid
  • Hou je warm met muts en sjaal, mijd de wind en koude en voorkom verkoudheden.
  • Ruim op, zowel letterlijk als in je hoofd.
  • Breng meer structuur in je leven, doe aan timemanagement en agendabeheer.
  • Maak tijd voor jezelf, bezin of mediteer of lees een ontspannend boek.

Aarde element / nazomer

Het aarde element heeft dus meer met een overgangsfaze te maken dan met een seizoen. Aarde zorgt ervoor dat 2 seizoenen vloeiend in elkaar overlopen. Het is alsof de natuur heel even haar adem inhoudt. Aarde neemt alles op wat erop valt, trekt het mee naar binnen dieper in de aarde en verwerkt het tot een nieuwe vruchtbare voedingsbodem. Voeden en moederen zijn dus ook de kwaliteiten van het aarde element. Aarde heeft alles te maken met voeding. Een van de belangrijkste kenmerken van aarde betreft dan ook transformatie en transport van voeding. De organen die hiermee belast zijn, zijn milt, pancreas en maag. In TCG zegt men: 'alles is te genezen als het aarde element maar goed functioneert! Aarde zorgt voor 60% van je energie-inname omdat het alle voeding opneemt en verwerkt. Maar met zomaar eten en drinken ben je er nog niet. In TCG kijkt men naar de energetische waarde, de hoeveelheid chi die voeding oplevert, maar ook naar de energetische kracht die door de maag en miltmeridiaan stromen. Want als maag en milt energetisch niet goed functioneren gebeurt de omzetting naar chi onvolledig en krijgen de andere orgaansystemen onvoldoende energie waardoor onze immuniteit in het gedrang komt. Zo is gekend dat er een aantal voedingsmiddelen zoals suikers, granen en koemelkproducten schadelijk zijn voor de energie van het aardeelement. Deze zijn dampvormend en verzwakken voornamelijk onze miltenergie.

Het aarde element heeft ook te maken met 'mentaal & emotionele voeding'.Indien in balans geeft het goede energie aan het denkproces, zodat je gedachten, ideeën en meningen kunt vormen, kennis kunt opnemen en je geheugen voldoende capaciteit heeft. Als het transformatie- en transportproces goed verloopt dan voel je je rustig, ervaar je rust en stabiliteit. Heb je heldere inzichten en een goed verstand. In onbalans blijven gedachten maar malen en gaan we piekeren. Aangezien aarde-energie de spieren en het bindweefsel domineert is regelmatig bewegen een must! Aarde heeft ook alles te maken met het midden en daarom zijn stabiliteits- en evenwichtsoefeningen die het midden helpen versterken heel goed. De kleur van het aarde element is geel, de smaak zoet, het zintuig is de mond.

 

Na dit gelezen te hebben kan je misschien eens de vraag stellen. Met welk ritme voel je je het meest verbonden en welk ritme of seizoen is niet je ding? Welke orgaansystemen geven jou signalen? Met andere woorden, welk ritme in je lichaam zoekt naar meer evenwicht ? Heb je meer energie nodig van een bepaald element? Observeer bij jezelf en vind nieuwe sleutels om je energie in beter in balans te leren houden!  Veel succes op je ontdekkingsreis.

Wil je graag wat meer verdiepen hoe ieder van ons zich zielsgebonden meer verbonden voelt met een bepaald ritme of element? Sluit dan aan bij de volgende EEM studiegroep of volg eens de workshop 'De krachten van de 5elementen. Op zoek naar je ritme.'

Hopelijk kan deze oude wijsheid van de 5 elementen leer je prikkelen en helpen om je eigen helende kracht wakker te maken.

Dominique Heiremans, EEMCLP